Nhà thơ Xuân Diệu

[Tống Phi Sơn]

Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu
Cho rất nhiều song chẳng nhận bao nhiêu,
Người ta phụ, hoặc thờ ơ, chẳng biết.
Phút gần gũi cũng như giờ chia biệt.
Tưởng trăng tàn, hoa tạ, với hồn tiêu,
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!

Yêu, là chết ở trong lòng một ít.
Họ lạc lối giữa u sầu mờ mịt
Những người si theo dõi dấu chân yêu.
Và cảnh đời là sa mạc vô liêu
Và tình ái là sợi dây vấn vít.
Yêu, là chết ở trong lòng một ít.
=D> =D> =D>

[huyentrang24_9]

Đố ai định nghĩa được chữ hôn

Có khó gì đâu dạ bồn chồn

Xích lại gần nhau thêm tí nữa

Môi kề má sát thế là hôn

[huyentrang24_9]

Sao em biết anh nhìn mà nghiêng nón.

Trời mùa thu mây che có nắng đâu:mi

[Tống Phi Sơn]

Ði đâu mà chẳng lấy chồng
Người ta lấy hết chổng mông mà gào.
Gào rằng : đất hỡi trời ơi !
Sao không thí bỏ cho tôi chút chồng ?
ông trời ngoảnh cổ liền trông:
_Mày hay kén chọn, ông không cho mày !

[kj9700]

Tên thật là Ngô Xuân Diệu, sinh ngày 2 tháng 2 năm 1916 tại Tuy Phước, tỉnh Bình Định cũ, nơi cha là Ngô Xuân Thọ vào dạy học và kết duyên với mẹ là Nguyễn Thị Hiệp.

Xuân Diệu sau ra Hà Nội học; 1938-1940 ông và Huy Cận ở gác 40 Hàng Than. Ông tốt nghiệp kỹ sư canh nông năm 1943.

Ông mất ngày 18 tháng 12 năm 1985.

Xuân Diệu viết nhiều, có khoảng 450 bài thơ. Một số lớn chưa được xuất bản. Tác phẩm tiêu biểu: các tập thơ Thơ Thơ (1938), Gửi Hương Cho Gió (1945), Ngọn Quốc Kỳ (1945), Một Khối Hồng (1964), Thanh Ca (1982), Tuyển Tập Xuân Diệu (1983); truyện ngắn Phấn Thông Vàng (1939); và nhiều bút ký, tiểu luận, phê bình văn học.

Xuân Diệu là một trong những nhà thơ tiêu biểu nhất của phong trào Thơ Mới. Ông mang ngọn gió rạo rực, thiết tha, nồng cháy, khao khát yêu thương đến cho thi ca. Thơ Xuân Diệu là "vườn mơn trớn", ca ngợi tình yêu bằng muôn sắc điệu, âm thanh và hương vị trong Thơ Thơ, pha lẫn chút vị đắng cay trong Gửi Hương Cho Gió. Nhiều câu nhiều bài chịu ảnh hưởng từ thi ca lãng mạn Pháp.

[kj9700]

Yêu

Xuân Diệu

Yêu là chết ở trong lòng một ít
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu.
Cho rất nhiều song nhận chẳng bao nhiêu;
Người ta phụ, hoặc thờ ơ, chẳng biết...

Phút gần gũi cũng như giờ chia biệt.
Tưởng trăng tàn, hoa tạ với hồn tiêu,
Vì mấy khi yêu mà chắc được yêu!
Yêu, là chết ở trong lòng một ít.

Họ lạc lối giữa u sầu mù mịt,
Những người ai theo dõi dấu chân yêu;
Và cảnh đời là sa mạc cô liêu.
Và tình ái là sợi dây vấn vít.
Yêu, là chết ở trong lòng một ít

[kj9700]

Dại khờ
Người ta khổ vì thương ko phải cách ,
Yêu sai duyên và mến chẳng nhầm người ,
Có kho vàng nhưng tặng chẳng tuỳ nơi ,
Người ta khổ vì xin ko phải chỗ .

Đường êm quá ,ai đi mà nhớ ngó
Đên khi hay ,gai nhọn đã vào xương
Vì khi thả lòng không kiềm chế dây cương ,
Người ta khổ vì lui không đươc nữa .

Những mắt cạn cũng cho rằng sâu chứa ,
Những tim không mà tưởng tượng tràn đầy
Muôn nghìn đời tìm cớ dõi sương mây ,
Dấn thân mãi để kiêm trời dưới đất .

Người ta khổ vì cố chen chân ngõ chật
Cửa đóng bưng nên càng quyết xông vào
Rồi bị thương,người ta càng giữ gươm đao ,
Không muốn chữa ,ko chịu lành thú độc

[kj9700]

Hôn cái nhìn
Xuân Diệu

Không phải anh hôn nơi mắt ,
Anh hôn cái nhìn của em .
Mắt em một vừng yêu mến
Thắt anh trong lưới êm đềm .

Anh nhớ mãi một bến xe
Đến đó hai ta từ biệt .
Em yên lặng -anh lắng nghe
Mắt em nghìn van tơ xe.......

Từ hôm đấy đôi mắt em
Là anh cuối cùng anh giữ
Đi xa anh cứ nhớ hoài
Một trời mắt em tình tự .

Xin phép em cho anh hôn
Cái nhìn ẹm gương tam hồn .
Cái nhìn em trong ko gian
Trong hồn anh giữ chứa chan .
9-1967

[kj9700]

BIỂN
======///============

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng anh muốn em là bờ cát trắng
Bờ cát dài phẳng lặng
Soi ánh nắng pha lê ...

Bờ đẹp đẽ cát vàng
-- Thoai thoải hàng thông đứng --
Như lặng lẽ mơ màng
Suốt ngàn năm bên sóng ...

Anh xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng em
Hôn thật khẽ, thật êm
Hôn êm đềm mãi mãi

Đã hôn rồi, hôn lại
Cho đến mãi muôn đời
Đến tan cả đất trời
Anh mới thôi dào dạt ...

Cũng có khi ào ạt
Như nghiến nát bờ em
Là lúc triều yêu mến
Ngập bến của ngày đêm

Anh không xứng là biển xanh
Nhưng cũng xin làm bể biếc
Để hát mãi bên gành
Một tình chung không hết,

Để những khi bọt tung trắng xóa
Và gió về bay tỏa nơi nơi
Như hôn mãi ngàn năm không thỏa,
Bởi yêu bờ lắm lắm, em ơi !

-- 4-4-1962

[kj9700]

VỘI VÀNG

*******************
Tôi muốn tắt nắng đi
Cho màu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đị

Của ong bướm này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si;
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,
Mỗi sáng sớm, thần Vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa:
Tôi không chờ nắng hạ mới hoaì xuân.
Xuân đang tới, nghĩa là xuân đang qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất.
Lòng tôi rộng, nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian;
Nói lam` chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lạị
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng, năm đều rớm vị chia phôi,
Khắp sông, núi vẫn than thầm tiễn biệt....
Con gió xinh thì thào trong lá biếc,
Phải chăng hờn vì nỗi phải bay đi ?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,
Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa ?
Chẳng bao giờ, ôi ! chẳng bao giờ nữạ..
Mau đi thôi ! mùa chưa ngả chiều hôm

[kj9700]

Xuân không mùa

Xuân Diệu

Một chút nắng vài ba sương mỏng thắm
Mấy cành xanh năm bảy sắc yêu yêu
Thế là xuân tôi không hỏi chi nhiều
Xuân đã sắn trong lòng tôi lai láng

Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng
Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ
Chim trên cành ngơ ngẩn hót ra thơ
Xuân là lúc gió về không định trước

Đông đang lạnh bỗng một hôm trở ngược
Mây bay đi để hở một khung trời
Thế là xuân ngày chỉ ấm hơi hơi
Như được nắm một bàn tay son sẻ

Xuân ở giữa mùa đông khi nắng hé
Giữa mùa hè khi trời biếc sau mưa
Giữa mùa thu khi gió sáng bay vừa
Lùa thanh sắc ngẫu nhiên trong áo rộng

Nếu lá úa trên cành bàng không rụng
Mà hoa tươi ửng máu quá ngày thường
Nếu vườn nào cây nhãn bỗng ra hương
Là xuân đó tôi đợi chờ chi nữa

Bình minh quá mỗi khi tình lại hứa
Xuân ơi xuân vĩnh viễn ở lòng ta
Khi những em gặp gỡ giữa đường qua
Ngừng mắt lại để trao cười bỡ ngỡ

Ấy là máu báo tin lòng sắp nở
Thêm một phen tuy đã mấy lần tàn
Ấy là hồn giăng rộng khắp không gian
Để đánh lưới những duyên hờ mới mẻ

Ấy những cánh chuyển trong lòng nhẹ nhẹ
Nghe xôn xao, rờn rợn đến hay hay
Ấy là thư hồi hộp đón trong tay
Ấy dư âm giọng nói đã lâu ngày

Một sớm thu bỗng dịu dàng đồng vọng
Miễn trời sáng và lòng ta dợn sóng
Thế là xuân hà tất đủ chim hoa
Kể chi mùa thời tiết với niên hoa
Tình không tuổi và xuân không ngày tháng.
_________________

[kj9700]

Tương tư chiều

Bữa nay lạnh, mặt trời đi ngủ sớm,
Anh nhớ em, em hỡi! Anh nhớ em.
Không gì buồn bằng những buổi chiều êm
Mà ánh sáng mờ dần cùng bóng tối.
Gió lướt thướt kéo mình qua cỏ rối;
Sương bâng khuân đôi miếng lẩn trong cành;
Mây theo chim về dãy núi xa xanh
Từng đoàn lớp nhịp nhàng và lặng lẽ.
Không gian xám tưởng sắp tan thành lệ.

Thôi hết rồi! Còn chi nữa đâu em!
Thôi hết rồi, gió gác với trăng thềm,
Với sương lá rụng trên đầu gần gũi,
Thôi đã hết những hờn ghen và giận dỗi,
(Được giận hờn nhau! Sung sướng bao nhiêu)

Anh một mình, nghe tất cả buổi chiều
Thấm chậm chậm ở trong hồn hiu quạnh.

Anh nhớ tiếng. Anh nhớ hình. Anh nhớ ảnh
Anh nhớ em, anh nhớ lắm! Em ơi!
Anh nhớ anh của ngày tháng xa khơi,
Nhớ đôi môi đang cười ở phương trời,
Nhớ đôi mắt đang nhìn anh đăm đắm.
Gió bao lần từng trận nhớ thương đi
Mà kỉ niệm ơi, còn gọi ta chi

[kj9700]

Hẹn hò

Xuân Diệu

Anh đã nói, từ khi vừa gặp gỡ:
"Anh rất ngoan, anh không dám mong nhiều.
"Em bằng lòng cho anh được phép yêu;
"Anh sung sướng với chút tình vụn ấy"

Em đáp lại: "Nói gì đau đớn vậy!
Vừa gặp anh, em đã mến rồi,
Em phải đâu là ngọn nước trôi xuôi:
Chưa hi vọng, sao anh liền thất vọng?"

Lời nói ấy về sau đem gió sóng
Cho lòng anh đã định chỉ yêu thôi;
Anh tưởng em là của anh rồi.
Em mắc nợ, anh đòi em cho được.

Đấy, ai bảo em làm anh mơ ước!
Lúc đầu tiên, anh có mộng gì đâu!
Tưởng có nhau ai ngờ vẫn xa nhau,
Em ác quá! Lòng anh như tự xé ...

[kj9700]

Chiều

Xuân Diệu

Hôm nay trời nhẹ lên cao,
Tôi buồn không hiểu vì sao tôi buồn...
Lá hồng rơi lặng ngỏ thuôn
Sương trinh rơi kín từ nguồn yêu thương.
Phất phơ hồn của bông hường,
Trong hơi phiêu bạt còn vương má hồng.
Nghe chừng gió ý qua sông,
E bên lau lách thuyền không vắng bờ
Không gian như có dây tơ
Bước đi sẽ đứt động hờ sẽ tiêu
Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều
Lòng không sao cả, hiu hiu khẽ buồn

[kj9700]

Thơ tình Xuân Diệu


Ngay từ buổi đầu bước chân vào làng thơ, Xuân Diệu dường như đã tự chọn cho mình một tôn chỉ: sống để yêu và phụng sự cho Tình yêu! Phụng sự bằng trái tim yêu nồng cháy, bằng cuộc sống say mê và bằng việc hăm hở làm thơ tình! Xuân Diệu ví mình như một con chim bay hay hát.

Tôi réo rắt, chẳng qua Trời bắt vậy.

Trước kia Nguyễn Công Trứ nói:

Trời ban ta, đất trở ta
Trời đất sinh ta, nguyên có ý.

Thì quả vậy. Trời đất sinh ra thi sĩ Xuân Diệu trên xứ sở hữu tình này để ca hát về tình yêu - cái đề tài mà từ ngàn xưa người Việt Nam chúng ta đã say mê, giống như nhà sư nọ mê một cô nàng đội gạo:

Sư về sư ốm tương tư
Ốm lăn ốm lóc cho sư chọc đầu

Vì Xuân Diệu sống hết mình cho tình yêu cộng với tài thơ thiên phú, lại gặp buổi "gió Âu mưa Mĩ", những khát vọng yêu đương của trai gái được tháo cũi sổ ***g, cho nên trong thơ tình của Xuân Diệu có tiếng máu dồn mạnh trong huyết quản, có dòng nhựa sống tràn trề mãnh liệt của cả thế hệ đang vươn dậy.
Có những vần thơ được viết ra cách đây hơn nửa thế kỷ mà đến nay vẫn còn khiến chúng ta bàng hoàng vì sự mới mẻ và táo bạo của nó:

Với trăm ma, tôi hẹn những mười nguyền
Những Tây Thi, Lộng Ngọc, những Điêu Thuyền.
...
Hồn đông thế, tôi sợ gì cô độc?
Ma với nhau thì ôm ấp cùng nhau...

Cái "nhân bản yêu đương" trong thơ tình Xuân Diệu thật là nồng cháy và bền bỉ cho đến tận lúc nhà thơ của chúng ta nhắm mắt xuôi tay!

Nửa thể kỉ thơ tình Xuân Diệu là một quá trình khám phá không ngừng vào cái thế giới kì diệu của tình yêu.

Thuở ban đầu thường chỉ là thứ tình yêu thực ít mộng nhiều:

Chúng tôi lặng lẽ bước trong thơ
Lạc giữa niềm êm chẳng bến bờ...

Thế rồi, mộng như sương sớm, tan dần dưới ánh nắng ban ngày, và khoảng giữa trưa thì chỉ còn lại cuộc đời thực! Xuân Diệu, với trái tim yêu như điên dại, tiếp tục khám phá cái thế giới tình yêu "thực" ấy. Té ra chẳng cần phải là thứ tình yêu đầy bão táp, đầy kịch tính hoặc đầy nước mắt, mà thứ tình yêu chồng vợ rất mực "đời thường" nhưng son sắt, đạt tới sự hoà hợp vô cùng du dương. Xuân Diệu chứng minh cho chúng ta thấy rằng đó chính là một thế giới vô cùng đẹp đẽ, vô cùng thánh thiện, vô cùng mê li nếu ta biết nhìn nhận và thưởng thức nó!

Trên thế giới hiếm có một nhà thơ nào mô tả tình cảm vợ chồng, mô tả người vợ yêu của mình một cách tinh tế và sâu sắc như Xuân Diệu. Có thể nói: Cái tình yêu có thì thơ Xuân Diệu có. Từ khát khao cuồng nhiệt đặc trưng của tình yêu trai gái:

Ôi mắt của người yêu, ôi vực thẳm!
Ôi trời xa: vừng trán của người yêu!
Ta thấy gì đâu sau sắc yêu kiều
Mà ta riệt giữa đôi tay thất vọng

Những ghì xiết say sưa:

Hãy sát đôi đầu! Hãy kề đôi ngực!
Hãy trộn nhau đôi mái tóc ngắn dài
Những cánh tay! hãy quấn riết đôi vai!
Hãy dâng cả tình yêu lên đôi mắt!
Hãy khăng khít những cặp môi gắn chặt.

Những thương yêu trìu mến:

Anh quạt cho đôi tay
Anh hằng ngày yêu mến
Anh quạt đôi lông mày
Sáu năm nay quyến luyến.

Rồi những tôn thờ sùng bái:

Từ lúc yêu em ngay sau buổi gặp đầu tiên
Anh đã tạc hình ảnh của em trên nền thương nhớ
Ở đâu có nhớ thương, anh đã đặt tượng em vào đó.

Những lo âu mất mát:

Nếu ngày nào em hết ở cùng anh
Nếu đến khi anh không còn em nữa
Anh biết tạc đâu ra một người như thế?

Và bất chợt, một cơn đau khủng khiếp:

Tại em cố chấp,
Tại anh đã mất
Con đường đi tới trái tim em!
Anh đã giết em rồi, anh vẫn ngày đêm yêu mến
Em đã giết anh rồi, em vứt xác anh đâu?

Phát hiện đắt nhất của xuân Diệu chính là sự khẳng định rằng: cây tình yêu giữa cuộc đời thực, sẽ mãi mãi xanh tươi, còn những thứ "tình" được nặn ra từ lí trí khô cứng hoặc từ mộng mị sẽ tàn lụi, xám xịt!

Và quả là như vậy. Xuân Diệu không còn nữa nhưng cây tình yêu trên mảnh đất này có hư hao đi chút nào màu xanh muôn thuở? Trong khi nhà thơ, ở một cõi khác, có thể đang ôm ấp những hồn ma xinh đẹp nào đó, thì ở trên thế giới này, những chàng trai, những cô gái, những cặp tình nhân, những cặp vợ chồng vẫn đang sống, đang cảm xúc, và hưởng thụ tình yêu sống động và bất tuyệt!

[kj9700]

Nguyệt Cầm

Xuân Diệu

Trăng nhập vào dây cung nguyệt lạnh
Trăng thương, trăng nhớ, hỡi trăng ngần
Đàn buồn, đàn lặng, ôi đàn chậm
Mỗi giọt rơi tàn như lệ ngân.

Mây vắng trời trong đêm thủy tinh
Lung linh bóng sáng bỗng run mình
Vì nghe nương tử trong câu hát
Đã chết đêm rằm theo nước xanh.

Thu lạnh càng thêm nguyệt tỏ ngời,
Đàn ghê như nước, lạnh trời ơi ...
Long lanh tiếng sỏi vang vang hận
Trăng nhớ Tầm Dương, nhạc nhớ người ...

Bốn bề ánh nhạc: biển pha lê
Chiếc đảo hồn tôi rộn bốn bề...
Sương bạc làm thinh, khuya nín thở
Nghe sầu âm nhạc đến sao Khuê

[kj9700]

Thơ Duyên

Xuân Diệu

Chiều mộng hòa thơ trên nhánh duyên
Cây me ríu rít cặp chim chuyền
Đổ trời xanh ngọc qua muôn lá
Thu đến -- nơi nơi động tiếng huyền.

Con đường nhỏ nhỏ, gió xiêu xiêu,
Lả lả cành hoang nắng trở chiều
Buổi ấy lòng ta nghe ý bạn
Lần đầu rung động nỗi thương yêu .

Em bước điềm nhiên không vướng chân,
Anh đi lững đững chẳng theo gần,
Vô tâm -- nhưng giữa bài thơ dịu,
Anh với em như một cặp vần.

Mây biếc về đâu bay gấp gấp,
Con cò trên ruộng cánh phân vân.
Chim nghe trời rộng giang thêm cánh,
Hoa lạnh chiều thưa sương xuống dần.

Ai hay tuy lặng bước thu êm,
Tuy chẳng băng nhân gạ tỏ niềm,
Trông thấy chiều hôm ngơ ngẩn vậy,
Lòng anh thôi đã cưới lòng em.

[kj9700]

Gặp gỡ
Xuân Diệu

Buổi chiều hôm đấy đáng muôn hôn
Hôn gió hôn mây với cả hồn
Hôn cái khúc đường ,hôn cả bóng
Hàng cây xanh bóng biếc dưới hoàng hôn .

Dun dủi làm sao thế ,hỡi em
Chiều nay em khoác ao trăm duyên
Em đi đôi dép xinh đơn giản
Em thật hồn nhiên rất tự nhiên ...

Anh còn nghĩ ngợi bươn như mo
Mắt thẩn thơ trông cảnh thẫn thờ
Đàn của hồn ta ai vặn thế
Gặp nhau khi ấy bỗng hoà tơ

Anh muốn mang lời đi tạ ơn
Bầu trời như thể gió căng buồm
Hoa trong cỏ dại chiều hôm ấy
Đã đep tưng bừng hơn mọi hôm
24-2-1974

[kj9700]

đây là một bài của Huy cận nói về Xuân Diệu (nguồn : nhà xuất bản kim đồng)

Ngày 18-12-1985, đã vĩnh biệt chúng ta nhà thơ Xuân Diệu, một nhà thơ lớn của Việt Nam ở thế kỷ 20. Quê ở Hà Tĩnh, ông đã từng học ở Qui Nhơn, Huế, Hà Nội. Xuân Diệu là thành viên của Tự lực văn đoàn, văn đoàn có đóng góp lớn vào nền văn học Việt Nam hiện đại.

Là nhà thơ trữ tình, Xuân Diệu đã là một trong những chủ soái của phong trào "Thơ Mới". Xuân Diệu "nhà thơ mới nhất" của các nhà thơ mới (Hoài Thanh). Hai tập "Thơ thơ" và "Gửi hương cho gió" được giới văn học xem như là hai kiệt tác của ông ca ngợi tình yêu và qua các chủ đề của tình yêu là ca ngợi sự sống, niềm vui và đam mê sống. Và ca ngợi tình yêu thì làm sao mà không ca ngợi tuổi trẻ, mùa xuân, ca ngợi thiên nhiên là tổ ấm và cái nôi của tình yêu. Và Xuân Diệu cảm nhận sâu sắc đến đau đớn nỗi thời gian trôi chảy, sự mong manh của đời người cũng như lòng khát khao vĩnh cửu, tất cả đã được diễn tả bằng những câu thơ xúc động, có khi đậm đà triết lý nhân sinh.

Là một nhà thơ dấn thân, Xuân Diệu đã tham gia hàng chục năm trời (từ 1943) cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc, và đã trở thành một trong những nhà thơ hàng đầu ca ngợi cách mạng. Ba lô trên lưng, Xuân Diệu đã đi khắp đất nước qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ, chia sẻ cuộc sống gian khổ mà hào hùng của chiến sĩ, công nhân và nông dân. Từ cuộc sống dấn thân ấy đã hình thành một cảm xúc mới: cảm xúc của cả dân tộc chiến đấu cho độc lập, tự do - Và dòng thơ "công dân" ấy vẫn chan chứa chất thơ vì không hề gạt ra một bên những kích thước người của một cảm hứng thơ chân chính. Những bài thơ như "Sự sống chẳng bao giờ chán nản", "Những đêm hành quân" thuộc vào dòng thơ của chủ nghĩa nhân bản mới của thời đại. Thơ Xuân Diệu

Và nhà thơ - chiến sĩ vẫn tiếp tục là nhà thơ thần diệu của tình yêu. Vĩnh biệt chúng ta, Xuân Diệu còn để lại trong di cảo 400 (bốn trăm) bài thơ tình chưa công bố. Là nhà văn hóa lớn, nhà nghiên cứu bậc thầy, nhà phê bình sâu sắc và tinh tế, Xuân Diệu một mình, đã viết một công trình đồ sộ nghiên cứu hết các nhà thơ cổ điển của nước nhà, và những nhận định của ông cũng đã trở thành "cổ điển".

Xuân Diệu còn là tác giả tập "Phấn thông vàng" gồm những truyện ngắn trữ tình tuyệt diệu, tập "Trường ca" là những bài thơ văn xuôi xúc động về tạo vật, về tình đời.

Xuân Diệu còn viết nhiều sách về nghề thơ, hướng dẫn và tận tình giúp đỡ các bạn văn thơ trẻ. Xuân Diệu đã dịch tác phẩm của nhiều nhà thơ thế giới lỗi lạc - Victor Hugo, Petofi, Nazim Hikmet, Nicolas Grillen, Tagore, Attila, Joseph, Christo Botev, Endy, Blaga Dimitrova... Với một sự nghiệp phong phú, đồ sộ (hơn năm mươi tác phẩm), Xuân Diệu chắc chắn sẽ được hậu thế công nhận là một trong những đỉnh cao của thơ và văn chương Việt Nam thế kỷ 20.

4-2000
HUY CẬN
_________________

[kj9700]

Với bàn tay ấy
tặng Huy Cận

Với bàn tay ấy ở trong tay ,
Tôi đã nguôi quên hận tháng ngày ,
Một tối trăng cao gieo mộng tưởng
Vào lòng gió nhẹ thẩn thơ bay

Một tối bầu trời đắm sắc mây ,
Cây tìm nghiêng xuống nhánh hoa gầy
Hoa nghiêng xuống cỏ ,trong khi cỏ
Nghiêng xuống làm rêu ,một tối đầy

Những lời huyền bí toả lên trăng ,
Những ý bao la rủ xuống trần ,
Những tiếng ân tình hoa bảo gió ,
Gió đào thỏ thẻ báo hoa xuân

Bóng chiều đi vụt ,bỗng đêm nay
Tôi lại đa mang hận tháng ngày .
Dưới ánh trăng cười ,tôi kiếm mãi
Dấu bàn tay ấy ở trên tay

Xuân Diệu

[kj9700]

Tứ tuyệt tương tư

Lâu lắm em ơi tháng rưỡi rồi
Sao nhiều xa cách thế em ơi!
Sớm trông mặt đất thương xanh núi,
Chiều vọng chân mây nhớ tím trời.

Bỗng nhiên trời đất nhớ người yêu
Cây vắng chim bay,nắng vắng chiều
Nước cũng lơ thơ ,bờ líu ríu
Mây chừng ấy đó gió bao nhiêu....

Hoa tím tương tư đã nở đầy!
Mời em dạo bước tới vườn đây
Em xem: yêu mến em gieo hạt
Hoa tím tương tư đã nở đầy

[kj9700]

Đây Mùa Thu Tới

Xuân Diệu


Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang,
Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;
Đây mùa thu tới - mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng.

Hơn một loài hoa đã rụng cành
Trong vườn sắc đỏ rũa màu xanh;
Những luồn rung rẩy rung rinh lá...
Đôi nhánh khô gầy xương mỏng manh

Thỉnh thoảng nàng trăng tự ngẩn ngơ...
Non xa khởi sự nhạt sương mờ...
Đã nghe rét mướt luồn trong gió...
Đã vắng người sang những chuyến đò...

Mây vẫn từng không, chim bay đi.
Khí trời u uất hận chia ly.
Ít nhiều thiếu nữ buồn không nói
Tựa cửa nhìn xa, nghĩ ngợi gì

[kj9700]

Lời kĩ nữ

Xuân Diệu

Khách ngồi lại cùng em trong chốc nữa;
Vội vàng chi, trăng lạnh quá, khách ơi!
Ðêm nay rằm: yến tiệc sáng trên trời;
Khách không ở, lòng em cô độc quá!
Khách ngồi lại cùng em! Ðây gối lả,
Tay em đây mời khách ngả đầu say;
Ðây rượu nồng. Và hồn của em đây,
Em cung kính đặt dưới chân hoàng tử.

Chớ đạp hồn em!
Trăng về viễn xứ
Ði khoan thai trên ngự đỉnh trời tròn.
Gió theo trăng từ biển thổi qua non;
Buồn theo trăng từ biển thổi qua non;
Buồn theo gió lan xa từng thoáng rợn.
Lòng kĩ nữ cũng sầu như biển lớn,
Chớ để riêng em phải gặp lòng em;
Tay ái ân du khách hãy làm rèm,
Tóc xanh tốt em xin nguyền dệt võng

Ðẩy hộ hồn em triền miên trên sóng,
Trôi phiêu liêu không vọng bến hay gành;
Vì mình em không được quấn chân anh,
Tóc không phải những dây tình vướng víu,
Em sợ lắm. Giá băng tràn mọi nẻo,
Trời đầy trăng, lạnh lẽo suốt xương da.
Người giai nhân: bến đợi dưới cây già;
Tình du khách: thuyền qua không buộc chặt.

Lời kĩ nữ đã vỡ vì nước mắt,
Cuộc yêu đương gay gắt vì làng chơi.
Người viễn du lòng bận nhớ xa khơi
Gỡ tay vướng để theo lời gió nước.

Xao xác tiếng gà. Trăng ngà lạnh buốt.
Mắt run mờ, kĩ nữ thấy sông trôi.
Du khách đi. Du khách đã đi rồi.

Hà Nội 1939
_________________

[kj9700]

Khung cửa sổ

Anh có nhà có cửa
Nhưng không vợ không con
Sợ cái bếp không lửa
Sợ cái cửa không đèn.

Những đêm đi xa về
Tận xa nhìn cửa đóng
Không ánh sáng đón mình.
Không có ai trông ngóng.

Từ khi em đến anh
Cửa sổ ánh đèn xanh
Xa xa anh thấy sáng
Trong đêm khung cửa lành

Biết có em trong phòng
Viết bài hay đọc sách,
Như trong bếp nấu cơm
Có lửa hồng tí tách,

Ôi cái khung cửa sổ
Em thường đứng nhìn ra:
Em là sao của cửa,
Em là hồn của nhà.

Giờ nghĩ chuyện em đi,
Anh sợ khung cửa sổ
Sợ những lúc xa về
Không thấy đèn sáng cửa

Ôi cái khung cửa sổ,
Của kiếp anh, đời anh!
Tay em không đến mở
Thôi còn gì tươi xanh?
_________________

[kj9700]

Đa tình

Nghìn buổi sáng, bình minh se chỉ thắm
Ðem lòng tôi ràng rịt với xuân tươi.
Thuở xưa kia là con của mặt trời,
Tôi có lửa ở trong mình nắng đọng.
Ðời muốn chữa cho tôi lành bệnh sống,
Ðem tuyết sương lời lẽ buốt vào gan;
Tuyết sương mòn, băng giá phải trôi tan,
Tôi là lửa chẳng bao giờ biết nguội.

Tôi đã yêu từ khi chưa có tuổi
Lúc chưa sinh, vơ vẩn giữa vòng đời ;
Tôi đã yêu khi đã hết tuổi rồi,
Không xương vóc, chỉ huyền hồ bóng dáng.

Vào đêm tối tôi sẽ làm đuốc sáng
Rọi u minh tỏ rạng ánh hồn sâu;
Ðến ru thơ bao kẻ hãy buồn đau;
Tìm ấp mộng những hồn sầu rã mục.

Hồn đông thế, tôi sợ gì cô độc!
Ma với nhau thì ôm ấp cùng nhau.
Chuyện yêu đương bấy giờ đã hết đâu,
Niềm tâm sự vẫn còn như thuở sống.
Trong cõi lòng lan đi bao ấm nóng,
Giữa hồn thường thắm thiết một ma thơ
Ðem nhớ nhung an ủi dưới trăng mờ,
Và trong gió phất phơ đi có bạn...

Kẻ đa tình không cần đủ thịt da;
Khi chết rồi thì tôi sẽ yêu ma

[kj9700]

Ngẩn ngơ

Ta tiếc theo sau những đoá hồng
Những nàng con gái sớm phai bông
Những cô hây hẩy còn đôi tám
Xô đuổi tình yêu, vội lấy chồng.

Ta đã tìm thăm những nấm mồ
Vô tình chôn giữa trái tim thơ
Vô tình ôm ấp bao di tích
Của những tình thương bị hững hờ.

Giở lạnh rồi đây! Sắp nhớ nhung!
Sương the lãng đãng bạc cây tùng
Từng nhà mở cửa tương tư nắng
Sắp sửa lòng ta để lạnh lùng!

Mùa cúc năm nay sắc đã già
Chim hồng, chim phượng với chim nga
Dõi cùng chim thúy đi đâu mất?
- Ôi! Phượng bao giờ lại nở hoa
_________________
Tha mot phut huy hoang roi chot tat
Con hon buon le loi suot tram nam

[kj9700]

bài này hay nhưng mình không rõ lắm

"Yêu với mến
mến và yêu
tiếng điệp của khúc ca nào vừa đắm vừa say
lòng ta lạnh lẽo đêm nay
theo một con đường mấy lẻo
và đêm nay long ta lạnh lẽo
như sáng trăng trên mặt nứơc thu mờ
ta là một kẻ bơ vơ
Yêu những ái tình quạnh quẽ..."

chẳng hiểu nổi Bác Xuân Diệu nữa
_________________

[kj9700]

Vì Sao!

Tại sao cứ phải giận nhau
Tại sao cứ phải buồn nhiều hơn vui
kho gi đâu những niềm vui
Tại sao lại để buồn người ta thương

Tại sao còn mãi vấn vương
Tại sao chẳng nỡ dứt dời nhau ra
Tại sao còn mãi làm hoà
Bởi vì tim biết tình còn thiết tha

Tại sao ta mãi là ta
Tại sao chẳng thể hoà ta cùng người
Tại sao chẳng thể xa rời
Bời vì mình biết tình người với ta

Có gì đâu để phải xa
Yêu nhau thắm thiết nỡ nào xa nhau
Cố gắng lên thử xem nào
Bao nhiêu hạnh phúc vẫy chào cùng ta.

[kj9700]

Dại khờ

(Xuân Diệu)

Người ta khổ vì yêu không phải cách
Yêu sai duyên, và mến chẳng nhằm người
Có kho vàng nhưng tặng chẳng tuỳ nơi
Người ta khổ vì xin không phải chỗ

Đường êm quá ai đi mà nhớ ngó
Đến khi hay, gai nhọn đã vào xương
Vì thả lỏng không kiềm chế dây cương
Người ta khổ vì lui không được nữa

Những mắt cạn cũng cho rằng sâu chứa
Nhưng tim không mà tưởng tượng tràn đầy
Muôn nghìn đời tìm cớ dõi sương mây
Dấn thân mãi để thân mãi để kiếm trời dưới đất

Người ta khỏ vì cố chen ngõ chật
Cửa đóng bưng nên càng quyết xông vào
Rồi bị thương, người ta giữ gươm dao
Không muốn chữa, không chịu lành thú độc
_________________

[tieuhoanggia]

nhưng nghe nói nhà thơ là một người "không bình thường" phải không?

[kj9700]

ai bảo cậu là nhà thơ xuân diệu không bình thường?
không bình thường mà được mệnh danh là ông hoàng thơ tình của việt nam sao?
tớ thích thơ xuân diệu nhứt! hì hì !!!

[HoaHongNhungNhat]

Hay quá, tôi đang muốn sưu tầm một số điều về Xuân Diệu. Thanks!

[Thu Trang]

híc! thế nào là ko bình thường? phải nói rõ ràng chứ! em cũng nghe bảo nhà thơ bị ...pê đê .Híc! con có nói sai cụ Xuân Diệu bổ qua , con cháu tò mò vì thương mến cụ thui , cụ đừng về mà đọc thơ tình trong đêm để dọa con

[kj9700]

úi giời em trang ơi là em trang , không post thơ cụ Diệu thì thui lại nói cụ bị pê đê à ???
kiểu này chắc cụ phải về cho em trang nghe thêm vài bài thơ tình nữa ý chứ
dọa , dọa nữa , dọa mãi....khà khà !

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Anh đã giết em

Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anh
Từ đây anh không được yêu em ở trong sự thật
Một cái gì đã qua, một cái gì đã mất
Ta nhìn nhau, bốn mắt biết làm sao ?
Ôi ! Em mến yêu ! Em vẫn là người anh yêu mến nhất.
Cho đến bây giờ ruột anh vẫn thắt
Tim anh vẫn đập như vấp thời gian,

Nhớ bao nhiêu yêu mến nồng nàn,
Nhớ đoạn đời hai ta rạng rỡ
Nhớ trời đất em cho anh mở
Nhớ
Muôn thưở thần tiên
Ôi ! Xa em, anh rơi vào vực không cùng
Đời anh không em, lạnh lùng tê buốt
Nhưng còn anh, còn em, mà đôi ta đã khác
Ta: hai người xa lạ - phải đâu ta !
Anh đã giết em, anh chôn em vào trái tim anh
Anh vẫn ước được em tha thứ
Anh vẫn yêu em như thưở ban đầu
Thê" mà tại sao ta vẫn xa nhau ?
Tại em cố chấp
Tại anh đã mất
Con đường đi tới trái tim em
Anh đã giết em rồi, anh vần ngày đêm yêu mến
Em đã giết anh rồi, em vứt xác anh đâu ?

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Anh là người bạc bẽo

Ngẫm cho kỹ anh là người bạc bẽo,
Em yêu rồi, anh đã vội quên ngay
Mới hôm kia tình tự đến mê say
Sang bữa nay anh làm như mất hết
Anh đòi mãi như một kẻ keo kiệt,
Trong hồn anh tình ái chẳng lâu sao?
Anh không chắt chiu dành dụm tí nào,
Là đất xấu hạt gieo không nảy nở
Nên anh mới luôn luôn nghèo khổ
Giận hờn như anh chẳng được em yêu
Mà thật ra em yêu dấu rất nhiều
Ngẫm cho kỹ anh là người bạc bẽo




Nguồn: Yến Vân

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Anh thương em ngủ

Anh thương em khi ngủ
Phong thái rất hồn nhiên.
Em ngủ như trẻ nhỏ
Ngon say một giấc liền.

Tay em thả xuôi xuôi
Như bơi vào cõi mộng
Mắt em khép dài dài
Dưới trán em ***g lộng.

Em nằm in trẻ nhỏ
Trong chiếc võng yêu thương
Anh dệt giăng khắp chỗ
Trong phòng, quanh quất giường.

Anh thức nhìn em ngủ,
Anh canh giấc cho em;
Anh lắng nghe nhịp thở
Ngực em điều xuống lên.

Trở mình, tay ấp má
Anh thương em dáng người
Tin cậy vào cuộc sống,
Tin ở anh trong đờị

Sau một ngày đầy việc
Chúc em tôi giấc lành!
Anh vô cùng sung sướng
Nếu em mơ thấy anh.




Nguồn: Yến Vân

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Áo Em

Áo em để lại dáng hìnhTreo trên mắc áo cho mình thấy thươngĐôi vai nho nhỏ bình thườngKhuỷu tay áo gợi hình xương tay gầy.Sờn sờn đôi chỗ đâu đây.Áo em nhuộm chắc, xanh tày biển xa,Mấy khuy cúc áo thật thà.Ngắn rồi - em để về nhà mặc thêm.Áo nhìn anh thật thương emHiểu còn gian khổ cho nên tay gầy.Áo em gần với anh thay!Những khi khoai sắn là ngày cùng nhau.Áo em thoang thoảng hoa câuÁo em say đắm một màu trầm hươngÁo em ngày nhớ đêm thươngÁo em chín nắng mười sương anh chờ.

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Bá Nha, Trương Chi

1961

Anh là người thuyền chài Trương Chi
Trong trái tim mang em đọng lại
Anh là người gảy đàn Bá Nha
Đã đặt em thành khúc nhạc ca
Khúc ca khi nắng và khi gió
Lúc nhặt khoan và lúc lặng im
Mang em ngày thắm và đêm biếc
Trong trái tim - nhưng vẫn còn tìm...
Ngọn sáo anh vừa chuốt trong lau
Lắng nghe ngọn sáo tiếng vi vu...
Bức hình anh mới in trong dạ
Xem thử bức hình trong như châu...
Một chiếc thuyền đi lại đi
Anh là người thuyền chài Trương Chi
Một khúc mê đời ca lại ca
Anh là người gảy đàn Bá Nha....

[Thu Trang]

Xuân Diệu

Bên Ấy Bên Này

Lòng ta trống lắm, lòng ta sụp
Như túp nhà không, bốn vách xiêu
Em chẳng cứu giùm, em bỏ mặc
Mưa đưa ta đến bến đìu hiu
Em ở bên mình : ta ngó say ;
Song le bên ấy với bên này
Cũng xa như những bờ xa cách
Không có thuyền qua, không cánh bay .

Ta thấy em xinh, khẽ lắc đầu
Bởi vì ta có được em đâu !
Tay kia sẽ ấp nhiều tay khác
Môi ấy vì ai sẽ đượm màu .

Họ sẽ ôm em với cánh tay
Và em yêu họ đến muôn ngày
Thôi rồi ! Em chẳng thờ ơ nữa
Như đối cùng ta tự bấy nay .

Như đối cùng ta giữ cảnh mưa
Mà lòng không hiểu, trán bơ vơ
Không tăng âu yếm trong câu nói
Trong mắt còn nguyên vẽ hững hờ .

[Thu Trang]

úi giời em trang ơi là em trang , không post thơ cụ Diệu thì thui lại nói cụ bị pê đê à ???
kiểu này chắc cụ phải về cho em trang nghe thêm vài bài thơ tình nữa ý chứ
dọa , dọa nữa , dọa mãi....khà khà !


:ay: anh làm em sợ! đã nhát ma thì chớ lại dọa kiểu này, chắc cả đêm nay khỏi ngủ .Thui con bít tội con mang cả thơ tình đọc rùi cụ đừng nghe lời anh kj mà dọa con nhá hé hé

[way^_^nihao]

hahhahaha........cho bác kj hẳn mấy tràng pháo tay.........khỏe post héng .........

[Hungdq]

Muộn màng
( Xuân Diệu )

Tôi biết yêu em đã muộn màng
Nhưng mà ai cưỡng được tình thương
Ngậm ngùi tặng trái tim lưu lạc
Tôi chỉ xin về một chút thương

Một chút hương phai của ái tình
Mà em không thể gửi cùng anh
Để lòng ướp với tình phai ấy
Anh tưởng từ đây bớt một mình

Mắt ướt trông nhau lệ muốn tuôn
Gượng cười anh phải khóc thầm luôn
Em là người của ai ai đấy ?
Lưu luyến chi nhau để xót buồn

Dù nắm tay em anh vẫn hay
Rằng anh chỉ nắm cách chim bay
Bao giờ có được người yêu dấu
Chất chứa trong lòng vạn đắng cay

Anh chỉ là con chim bơ vơ
Lạnh lùng bay giữa gió ,sương , mưa
Qua gần tổ ấm đôi chim bạn
Bỗng thấy lòng cuồng yêu ngẩn ngơ

Yêu ngẩn ngơ rồi đau xót xa
Số anh là khổ phận anh là
Suốt đời nuốt lệ vào trong ngực
Ôm ái tình dâng kẻ phụ ta

Chưa xa mà đã cách xa nhau
Lúc biệt ly rồi xa đến đâu?
Thôi hãy để anh đi hốt hoảng
Khuất đem thương nhớ khuất mây mờ

Thôi hãy để anh đi thẫn thơ
Mặc luồng gió lạnh, mặc mưa to
Đánh vào thân thể run như Sậy
Tôi chẳng cần ai thương hại cho ./.

Bài thơ hay, buồn và mang nhiều kỷ niệm!