Nguyễn Thành Tân
18-12-2006, 05:46 PM
Nếu bạn học về IT thì có thể bạn sẽ nghĩ rằng sau này mình sẽ là một lập trình viên, quản trị mạng, hay một chuyên gia về đồ họa mà ít khi nghĩ đến một nghề dù có lẽ nó không còn là quá mới lạ, đó chính là nghề tư vấn.
Được làm việc trong một công ty chuyên về tư vấn, có điều kiện học và làm như một người tư vấn thực sự, nên hi vọng bài viết này sẽ đem lại một số thông tin hữu ích cho các bạn về nghề tư vấn nói chung và tư vấn trong lĩnh vực tin học nói riêng.
Bài viết này mình chỉnh sửa chút ít từ bài viết cùng tên đăng trên tạp chí nội bộ của công ty do một bạn đồng nghiệp của mình viết.
Tư vấn là gì
Tư vấn - Consulting là một ngành dịch vụ không có một định nghĩa cố định nảo cả, nhưng hiểu theo một nghĩa đơn giản nhất tư vấn là việc đưa ra các lời khuyên cho khách hàng. Những người tư vấn sẽ "tư vấn" một doanh nghiệp theo đúng cách mà một người đưa ra lời khuyên - hay giải pháp cho bạn bè hay người thân lúc cấp thiết. Nhìn ra vấn đề của khách hàng, hiểu rõ vấn đề, đưa ra các giải pháp phù hợp là những việc chính mà một nhà tư vấn phải làm. Nói như vậy phần nào đã phần nào cho ta thấy tầm quan trọng của tư vấn, dù hiện tại mọi người còn đang hiểu khá mờ nhạt về công việc và trách nhiệm thực sự của cái gọi là tư vấn (ở Việt Nam thôi).
Tư vấn có từ bao giờ?
Từ thuở bình minh của loài người, người ta đã biết trao đổi ý tưởng để thu lợi, song tư vấn với tư cách là một ngành kinh doanh lớn chỉ thực sự ra đời vào đầu thế kỷ hai mươi khi James McKinsey, giảng viên Đại học Chicago, thành lập Công ty "Mách bảo kế toán và kỹ thuật", ông đã giới thiệu một dịch vụ tương tự như tư vấn. Dần dần, ông phát triển một phương pháp tiếp cận vấn đề độc đáo cho các khách hàng của mình và gọi là "Điều tra tổng thể". Thay vì việc thuê các kỹ sư thông thường, McKinsey tuyển các nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm và đào tạo họ trở thành các nhà phân tích với phương pháp tiếp cận mới liên quan tới các vấn đề như "mục tiêu", "chiến lược", "tổ chức", "phương tiện", "nhân sự"...
Có những loại công ty tư vấn nào?
Có thể chia các công ty tư vấn thành bốn mảng: tư vấn chiến lược (strategy consulting), tư vấn công nghệ thông tin (IT consulting), tư vấn điện tử (e-consulting) và tư vấn nhân lực (human resources consulting). Các mảng trên có thể trùng nhau, và hầu hết các tập đoàn tư vấn lớn đều có các dịch vụ tư vấn đa lĩnh vực. Khách hàng giờ đây thường thuê một chứ không phải một vài công ty tư vấn để xây dựng chiến lược, đánh giá tính hiệu quả của tổ chức, áp dụng các giải pháp công nghệ và tiến tới thương mại điện tử.
Tư vấn chiến lược
Mục đích của tư vấn chiến lược là giúp các nhà quản trị cấp cao của khách hàng hiểu và đối mặt với các thách thức về mặt chiến lược khi điều hành công ty hay tổ chức. Nhà tư vấn sẽ đưa ra một báo cáo chi tiết về các vấn đề, các đề xuất rồi thực thi các đề xuất của họ trong doanh nghiệp.
Tư vấn công nghệ thông tin
Tư vấn công nghệ thông tin còn gọi là tư vấn hệ thống (system consulting) thiết kế các giải pháp phần mềm hoặc hệ thống, kiểm tra tính tương thích của hệ thống và đảm bảo rằng hệ thống mới được vận hành trơn tru. Các giải pháp IT cần phải được triển khai như là một bộ phận không thể thiếu được trong một giải pháp kinh doanh tổng thể. Các công việc tư vấn rất đa dạng: từ việc triển khai một giải pháp quản lý doanh nghiệp tổng thể tới việc xây dựng hệ thống bảo mật cho toàn bộ một mạng lưới phân phối, giải quyết các vấn đề phát sinh khi cài đặt các ứng dụng phần mềm của SAP hay Oracle ... Đây cũng chính là nhiệm vụ của công ty mình: tư vấn, triển khai các giải pháp trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp bao gồm việc tư vấn về mặt nghiệp vụ và tư vấn về kỹ thuật. Tư vấn nghiệp vụ sẽ khảo sát, phân tích quy trình nghiệp vụ hiện thời của khách hàng, chuẩn hóa, áp dụng quy trình mới thông qua việc thiết lập một hệ thống phần mềm quản trị (các hệ thống ERP) phù hợp nhất với yêu cầu quản lý của khách hàng. Tư vấn kỹ thuật (công việc chính của mình) sẽ khảo sát hiện trạng hạ tầng kỹ thuật về CNTT của doanh nghiệp, đưa ra giải pháp về bảo mật, sao lưu dữ liệu, các yêu cầu phần cứng, hạ tầng mạng nhằm đáp ứng đòi hỏi của việc triển khai phần mềm
ERP cho doanh nghiệp.
Tư vấn điện tử
Tư vấn điện tử liên quan đến việc đưa ra các giải pháp thương mại điện tử (e-commerce), thương mại trực tuyến giữa doanh nghiệp (B2B), định giá (valuations), marketing và nhiều dịch vụ khác như hỗ trợ chuyển đổi một cửa hàng bách hóa thành một trung tâm buôn bán qua mạng, tạo ra các catalog điện tử cho một công ty cho phép đặt hàng qua mạng, hay hướng dẫn một công ty về việc làm thế nào để giúp khách hàng của họ tiếp cận với các thông tin trực tuyến về tài khoản.
Tư vấn nhân lực
Các chiến lược kinh doanh xuất sắc nhất, các ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất và các hoạt động kinh doanh tinh giản nhất chẳng có nghĩa gì cả nếu như không có ai vận hành chúng. Do vậy, tư vấn nhân lực trở thành một lĩnh vực được quan tâm nhất.Các nhà tư vấn nhân lực tối ưu hóa nguồn nhân lực bằng việc sắp xếp đúng người vào đúng vị trí để đạt được hiệu quả cao nhất. Loại hình tư vấn này, còn được nhắc đến như là "phát triển tổ chức" hay "quản lý thay đổi", là một trong những lĩnh vực tư vấn "nóng" nhất hiện nay. Khách hàng thuê các công ty tư vấn nhân lực như một phần quan trọng của kế hoạch tái cơ cấu tổ chức. Một số ví dụ về hoạt động tư vấn nhân lực như: kết hợp các đặc điểm văn hóa của các công ty sáp nhập bằng cách xây dựng hay thay đổi văn hóa làm việc, tăng cường quan hệ để chú trọng vào khách hàng và các hình thức giao tiếp mở, nâng cao năng lực thông qua các chương trình đào tạo bài bản và hữu hiệu hơn, thúc đẩy tính sáng tạo của nhân viên thông qua các việc sáng tạo quy trình, tư vấn trong việc sa thải nhân viên và giúp đỡ họ tìm công việc mới, đổi mới các hình thức lương thưởng và phụ cấp...
Kết luận
Ngày nay, các nhà tư vấn và khách hàng của họ đang trong trạng thái thay đổi liên tục. Các khách hàng giờ đây đòi hỏi nhiều hơn ở các chuyên gia tư vấn của họ. Tất nhiên động cơ quan trọng nhất của việc thuê tư vấn vẫn là lợi nhuận. Các nhà tư vấn nếu không đưa ra được các gợi ý có tính chất "tạo ra tiền" hay "tiết kiệm tiền" đều nhanh chóng bị gạt bỏ trong một thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức.
PS: Các bạn có thấy nghề tư vấn rất tiềm năng không ? Thành lập một công ty chuyên về tư vấn có phải là một ý tưởng hay không ? |-)
Được làm việc trong một công ty chuyên về tư vấn, có điều kiện học và làm như một người tư vấn thực sự, nên hi vọng bài viết này sẽ đem lại một số thông tin hữu ích cho các bạn về nghề tư vấn nói chung và tư vấn trong lĩnh vực tin học nói riêng.
Bài viết này mình chỉnh sửa chút ít từ bài viết cùng tên đăng trên tạp chí nội bộ của công ty do một bạn đồng nghiệp của mình viết.
Tư vấn là gì
Tư vấn - Consulting là một ngành dịch vụ không có một định nghĩa cố định nảo cả, nhưng hiểu theo một nghĩa đơn giản nhất tư vấn là việc đưa ra các lời khuyên cho khách hàng. Những người tư vấn sẽ "tư vấn" một doanh nghiệp theo đúng cách mà một người đưa ra lời khuyên - hay giải pháp cho bạn bè hay người thân lúc cấp thiết. Nhìn ra vấn đề của khách hàng, hiểu rõ vấn đề, đưa ra các giải pháp phù hợp là những việc chính mà một nhà tư vấn phải làm. Nói như vậy phần nào đã phần nào cho ta thấy tầm quan trọng của tư vấn, dù hiện tại mọi người còn đang hiểu khá mờ nhạt về công việc và trách nhiệm thực sự của cái gọi là tư vấn (ở Việt Nam thôi).
Tư vấn có từ bao giờ?
Từ thuở bình minh của loài người, người ta đã biết trao đổi ý tưởng để thu lợi, song tư vấn với tư cách là một ngành kinh doanh lớn chỉ thực sự ra đời vào đầu thế kỷ hai mươi khi James McKinsey, giảng viên Đại học Chicago, thành lập Công ty "Mách bảo kế toán và kỹ thuật", ông đã giới thiệu một dịch vụ tương tự như tư vấn. Dần dần, ông phát triển một phương pháp tiếp cận vấn đề độc đáo cho các khách hàng của mình và gọi là "Điều tra tổng thể". Thay vì việc thuê các kỹ sư thông thường, McKinsey tuyển các nhà quản lý dày dạn kinh nghiệm và đào tạo họ trở thành các nhà phân tích với phương pháp tiếp cận mới liên quan tới các vấn đề như "mục tiêu", "chiến lược", "tổ chức", "phương tiện", "nhân sự"...
Có những loại công ty tư vấn nào?
Có thể chia các công ty tư vấn thành bốn mảng: tư vấn chiến lược (strategy consulting), tư vấn công nghệ thông tin (IT consulting), tư vấn điện tử (e-consulting) và tư vấn nhân lực (human resources consulting). Các mảng trên có thể trùng nhau, và hầu hết các tập đoàn tư vấn lớn đều có các dịch vụ tư vấn đa lĩnh vực. Khách hàng giờ đây thường thuê một chứ không phải một vài công ty tư vấn để xây dựng chiến lược, đánh giá tính hiệu quả của tổ chức, áp dụng các giải pháp công nghệ và tiến tới thương mại điện tử.
Tư vấn chiến lược
Mục đích của tư vấn chiến lược là giúp các nhà quản trị cấp cao của khách hàng hiểu và đối mặt với các thách thức về mặt chiến lược khi điều hành công ty hay tổ chức. Nhà tư vấn sẽ đưa ra một báo cáo chi tiết về các vấn đề, các đề xuất rồi thực thi các đề xuất của họ trong doanh nghiệp.
Tư vấn công nghệ thông tin
Tư vấn công nghệ thông tin còn gọi là tư vấn hệ thống (system consulting) thiết kế các giải pháp phần mềm hoặc hệ thống, kiểm tra tính tương thích của hệ thống và đảm bảo rằng hệ thống mới được vận hành trơn tru. Các giải pháp IT cần phải được triển khai như là một bộ phận không thể thiếu được trong một giải pháp kinh doanh tổng thể. Các công việc tư vấn rất đa dạng: từ việc triển khai một giải pháp quản lý doanh nghiệp tổng thể tới việc xây dựng hệ thống bảo mật cho toàn bộ một mạng lưới phân phối, giải quyết các vấn đề phát sinh khi cài đặt các ứng dụng phần mềm của SAP hay Oracle ... Đây cũng chính là nhiệm vụ của công ty mình: tư vấn, triển khai các giải pháp trong lĩnh vực quản trị doanh nghiệp bao gồm việc tư vấn về mặt nghiệp vụ và tư vấn về kỹ thuật. Tư vấn nghiệp vụ sẽ khảo sát, phân tích quy trình nghiệp vụ hiện thời của khách hàng, chuẩn hóa, áp dụng quy trình mới thông qua việc thiết lập một hệ thống phần mềm quản trị (các hệ thống ERP) phù hợp nhất với yêu cầu quản lý của khách hàng. Tư vấn kỹ thuật (công việc chính của mình) sẽ khảo sát hiện trạng hạ tầng kỹ thuật về CNTT của doanh nghiệp, đưa ra giải pháp về bảo mật, sao lưu dữ liệu, các yêu cầu phần cứng, hạ tầng mạng nhằm đáp ứng đòi hỏi của việc triển khai phần mềm
ERP cho doanh nghiệp.
Tư vấn điện tử
Tư vấn điện tử liên quan đến việc đưa ra các giải pháp thương mại điện tử (e-commerce), thương mại trực tuyến giữa doanh nghiệp (B2B), định giá (valuations), marketing và nhiều dịch vụ khác như hỗ trợ chuyển đổi một cửa hàng bách hóa thành một trung tâm buôn bán qua mạng, tạo ra các catalog điện tử cho một công ty cho phép đặt hàng qua mạng, hay hướng dẫn một công ty về việc làm thế nào để giúp khách hàng của họ tiếp cận với các thông tin trực tuyến về tài khoản.
Tư vấn nhân lực
Các chiến lược kinh doanh xuất sắc nhất, các ứng dụng công nghệ tiên tiến nhất và các hoạt động kinh doanh tinh giản nhất chẳng có nghĩa gì cả nếu như không có ai vận hành chúng. Do vậy, tư vấn nhân lực trở thành một lĩnh vực được quan tâm nhất.Các nhà tư vấn nhân lực tối ưu hóa nguồn nhân lực bằng việc sắp xếp đúng người vào đúng vị trí để đạt được hiệu quả cao nhất. Loại hình tư vấn này, còn được nhắc đến như là "phát triển tổ chức" hay "quản lý thay đổi", là một trong những lĩnh vực tư vấn "nóng" nhất hiện nay. Khách hàng thuê các công ty tư vấn nhân lực như một phần quan trọng của kế hoạch tái cơ cấu tổ chức. Một số ví dụ về hoạt động tư vấn nhân lực như: kết hợp các đặc điểm văn hóa của các công ty sáp nhập bằng cách xây dựng hay thay đổi văn hóa làm việc, tăng cường quan hệ để chú trọng vào khách hàng và các hình thức giao tiếp mở, nâng cao năng lực thông qua các chương trình đào tạo bài bản và hữu hiệu hơn, thúc đẩy tính sáng tạo của nhân viên thông qua các việc sáng tạo quy trình, tư vấn trong việc sa thải nhân viên và giúp đỡ họ tìm công việc mới, đổi mới các hình thức lương thưởng và phụ cấp...
Kết luận
Ngày nay, các nhà tư vấn và khách hàng của họ đang trong trạng thái thay đổi liên tục. Các khách hàng giờ đây đòi hỏi nhiều hơn ở các chuyên gia tư vấn của họ. Tất nhiên động cơ quan trọng nhất của việc thuê tư vấn vẫn là lợi nhuận. Các nhà tư vấn nếu không đưa ra được các gợi ý có tính chất "tạo ra tiền" hay "tiết kiệm tiền" đều nhanh chóng bị gạt bỏ trong một thị trường đầy tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức.
PS: Các bạn có thấy nghề tư vấn rất tiềm năng không ? Thành lập một công ty chuyên về tư vấn có phải là một ý tưởng hay không ? |-)